Hiểu rõ cách bày mâm ngũ quả trên bàn thờ giúp gia chủ giữ trọn sự trang nghiêm và thành kính trong lễ cúng đầu năm. Chính vì vậy, hãy cùng Shopee Blog học cách bố trí mâm ngũ quả trên bàn thờ đúng lễ nghi và phong thủy nhé! Cách làm rất đơn giản, phù hợp cho cả người lần đầu chuẩn bị mâm ngũ quả.
Vị trí để mâm ngũ quả trên bàn thờ
Vị trí để mâm ngũ quả trên bàn thờ rất quan trọng. Theo quan niệm truyền thống, mâm ngũ quả thường được đặt ở phía trước bát hương, nhưng không che khuất bát hương hay các vật phẩm thờ cúng chính. Khoảng cách giữa mâm ngũ quả và bát hương khoảng 20 – 25cm, tránh đặt quá sát mép bàn thờ gây mất an toàn.
Ngoài ra, người xưa còn quan niệm “Đông bình, Tây quả”. Nguyên tắc này bắt nguồn từ quy luật tự nhiên mặt trời mọc ở hướng đông và lặn ở hướng tây, cây cối phải đơm hoa kết trái. Vậy nên theo hướng người đứng cúng nhìn vào ban thờ, bình hoa sẽ được đặt ở bên phải (tức hướng đông) và đĩa trái cây được đặt ở bên trái (tức hướng tây).
Cách bày mâm ngũ quả trên bàn thờ ngày Tết đúng phong thủy
Cách bày mâm ngũ quả trên bàn thờ ngày Tết không chỉ cần đẹp mắt mà còn phải đúng phong thủy và lễ nghi. Cụ thể, bạn cần chú ý các yếu tố như sau:
- Chọn trái cây bày mâm ngũ quả: Ưu tiên các loại trái cây chín vừa, còn cuống, không dập nát, đặc biệt tránh dùng quả giả.
- Nguyên tắc bày mâm ngũ quả: Quả to, nặng đặt bên dưới làm trụ; quả nhỏ, nhẹ xếp phía trên. Bạn xếp theo dạng chóp hoặc vòng cung, tránh xếp quá cao.
- Vị trí để mâm ngũ quả trên bàn thờ: Đặt ở trung tâm, ngay phía trước bát hương. Hoặc đặt bên trái bàn thờ theo hướng từ ngoài nhìn vào.
>> Xem thêm: 9+ mâm ngũ quả ngày Tết 3 miền đẹp mắt, thu hút tài lộc
Cách bày mâm ngũ quả cho bàn thờ nhỏ
Cách bày mâm ngũ quả cho bàn thờ nhỏ cần ưu tiên sự gọn gàng, cân đối và trang nghiêm. Gia chủ không bắt buộc phải bày đủ năm loại quả, có thể linh hoạt chọn từ ba đến năm loại phù hợp với không gian bàn thờ. Trái cây nên có kích thước vừa hoặc nhỏ, đồng thời hãy ưu tiên các loại khay bé, đế hơi cao để tiết kiệm diện tích nhé.
Về vị trí đặt, bạn có thể bố trí mâm ngũ quả gọn gàng ngay trước bát hương, chú ý tránh để mâm che khuất hoàn toàn bát hương. Một cách khác cũng phù hợp với bàn thờ nhỏ là đặt mâm ngũ quả ở bên trái bàn thờ theo nguyên tắc “Đông bình Tây quả”.
Cách bày mâm ngũ quả trên bàn thờ theo vùng miền
Cách đặt mâm ngũ quả trên bàn thờ miền Bắc
Người miền Bắc thường chú trọng đến yếu tố ngũ hành. Vì vậy mâm ngũ quả truyền thống thường có năm loại quả với năm màu sắc khác nhau, tượng trưng cho Kim (trắng), Mộc (xanh), Thủy (đen), Hỏa (đỏ) và Thổ (vàng).
Các loại quả thường dùng: Gồm chuối nải xanh (Mộc), bưởi hoặc phật thủ (Thổ), hồng đỏ hoặc ớt (Hỏa), quất hoặc cam (Kim), và các loại quả màu sẫm như nho, mận (Thủy).
Cách đặt mâm ngũ quả trên bàn thờ miền Bắc: Đặt ở chính giữa bàn thờ, cụ thể cách bài trí như sau:
- Chuối xanh được đặt ở dưới cùng, giữa đĩa, tạo nền cho mâm ngũ quả.
- Quả bưởi hoặc phật thủ đặt ở vị trí trung tâm, phía trên nải chuối.
- Các loại quả còn lại như hồng, quất, ớt, nho được sắp xếp xen kẽ xung quanh.
>> Xem thêm: 5+ mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc truyền thống, độc đáo
Cách để mâm ngũ quả trên bàn thờ miền Trung
Người miền Trung thường coi trọng sự giản dị, thành tâm hơn hình thức, vì vậy mâm ngũ quả không quá cầu kỳ về số lượng hay màu sắc. Thay vì bắt buộc đủ năm loại quả theo ngũ hành, mâm ngũ quả miền Trung thường linh hoạt chọn các loại trái cây sẵn có theo mùa, mang ý nghĩa tốt lành và bền lâu.
Các loại quả thường dùng: Gồm chuối, bưởi da xanh, dưa hấu, thanh long, dứa (thơm), cam, quýt, mãng cầu hoặc đu đủ.
Cách để mâm ngũ quả trên bàn thờ: Thường đặt ở chính giữa bàn thờ, xung quanh bày các vật phẩm thờ cúng khác. Cụ thể cách bài trí như sau:
- Các loại quả có kích thước lớn như dứa, đu đủ hoặc chuối thường được đặt ở phía dưới làm nền, tạo thế vững chắc cho mâm.
- Những quả nhỏ hơn như cam, quýt, thanh long được sắp xếp xen kẽ phía trên hoặc xung quanh
>> Xem thêm: 5+ cách bày trí mâm ngũ quả ngày tết miền Trung độc đáo, ý nghĩa
Cách bố trí mâm ngũ quả trên bàn thờ miền Nam
Người miền Nam quan niệm mâm ngũ quả là lời cầu chúc cho năm mới sung túc, đủ đầy nên thường chú trọng đến ý nghĩa tên gọi của trái cây hơn là quy tắc ngũ hành. Trong đó, phổ biến nhất là bộ “cầu – sung – dừa – đủ – xài”, mang ý nghĩa mong cầu cuộc sống sung túc, đủ đầy và tiêu xài dư dả.
Các loại quả thường dùng: mãng cầu, sung, dừa, đu đủ và xoài, đại diện cho bộ “cầu – sung – dừa – đủ – xài”. Ngoài ra còn có thêm quýt, dưa hấu, thanh long và thơm.
Cách bố trí mâm ngũ quả trên bàn thờ miền Nam: Đặt ở giữa bàn thờ, cụ thể cách bày như sau:
- Đặt quả dừa ở giữa dĩa và xếp ở phía mặt sau là quả dứa, hai bên lần lượt là quả đu đủ và quả thanh long.
- Đặt quả mãng cầu và quả xoài ở lớp phía trên
- Xếp các quả sung và quýt xung quanh thành dĩa
>> Xem thêm: Cách chưng mâm ngũ quả ngày Tết miền Nam chuẩn nhất
Một số câu hỏi liên quan
Mâm ngũ quả có bắt buộc đủ 5 loại quả không?
Không bắt buộc mâm ngũ quả phải đủ chính xác 5 loại quả. Theo quan niệm truyền thống, “ngũ quả” mang ý nghĩa tượng trưng cho ngũ hành, ngũ phúc (Phú – Quý – Thọ – Khang – Ninh), nên con số 5 là biểu trưng chứ không mang tính ràng buộc cứng nhắc.
Chính vì vậy, tùy điều kiện gia đình, không gian bàn thờ và phong tục từng vùng, gia chủ có thể bày 3, 4 hoặc nhiều hơn 5 loại quả. Miễn sao bạn đảm bảo mâm quả gọn gàng, tươi mới và thể hiện được lòng thành kính.
Bày mâm ngũ quả trước hay sau buổi cúng Tất niên?
Theo phong tục truyền thống, mâm ngũ quả nên được bày trước buổi cúng Tất niên. Nếu năm đó có ngày 30 tháng Chạp âm lịch, gia chủ có thể chuẩn bị và bày mâm ngũ quả từ ngày 29 hoặc vào sáng ngày 30. Trường hợp năm không có ngày 30, việc bày mâm sẽ được tiến hành từ ngày 28 hoặc 29 tháng Chạp.
>> Xem thêm: Các ngày cúng Tết: Thứ tự, mâm cúng & nghi lễ đầy đủ nhất
Cần lưu ý gì khi bày mâm ngũ quả để bàn thờ luôn đẹp, trang nghiêm?
Để bàn thờ đẹp, hài hòa và trang nghiêm, bạn nên lưu ý những nguyên tắc sau khi bày mâm ngũ quả:
- Chọn quả tươi, nguyên vẹn: Ưu tiên trái cây còn cuống, màu sắc tự nhiên, không dập nát để thể hiện sự tôn kính và sung túc.
- Bố cục cân đối, gọn gàng: Sắp xếp mâm ngũ quả theo hình tròn hoặc hình tháp thấp để các loại quả đều lộ rõ, cân đối và hài hòa về tổng thể.
- Hài hòa màu sắc: Kết hợp các màu xanh, vàng, đỏ, cam,… một cách xen kẽ để mâm quả nổi bật hơn.
- Ưu tiên dùng bình hoa, chén đĩa bằng gốm sứ: Có màu sắc nhã nhặn, họa tiết đồng bộ để tăng sự trang nghiêm cho bàn thờ. Một số thương hiệu gốm sứ uy tín cho bạn tham khảo là Minh Long, Bát Tràng, Đông Triều, Tân Vạn,…
Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu rõ cách bày mâm ngũ quả trên bàn thờ sao cho đúng phong tục, đẹp mắt và trang nghiêm. Để việc chuẩn bị lễ Tết trở nên nhanh gọn hơn, bạn có thể ghé trang Nhà Cửa Đời Sống trên Shopee và lựa chọn đầy đủ lễ vật, đồ thờ cúng với mức giá hợp lý. Đừng quên theo dõi chuyên mục Sự kiện của Shopee Blog để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích mỗi dịp lễ Tết nhé.
>> Xem thêm: Kinh nghiệm sắm Tết 2026 tiết kiệm, đón Tết an vui bên gia đình
